« Όταν τα μάτια μας είναι κλειστά η Ψυχή βλέπει του σώματος τα πάθη ...» Ιπποκράτης
Τι είναι η υπνοσκόπηση? Η υπνοσκόπηση είναι μία έννοια που καθιέρωσα προκειμένου από τη μία να διευρύνω και να επεκτείνω σημασιολογικά την έννοια της ύπνωσης και από την άλλη να την κάνω πιο συγκεκριμένη.
Η ιδέα μου ήρθε μέσα από την εμπειρία που απέκτησα καθώς εργαζόμουν πάνω σε διευρυμένες καταστάσεις συνείδησης (Altered States of Consciousness). Άλλοι τις αποκαλούν αλλοιωμένες, άλλοι αλλοτροπικές, άλλοι διαφοροποιημένες και άλλοι τροποποιημένες. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι αυτές οι καταστάσεις συνείδησης διαφέρουν σημαντικά από τις συνήθεις καταστάσεις συνείδησης που βιώνουμε στην καθημερινότητα μας και μπορούν να προκληθούν με μία ποικιλία τεχνικών επαγωγής. Αυτό που ενδιαφέρει εμάς τώρα είναι ότι σ΄ αυτές οδηγούμαστε και μέσω της ύπνωσης κατά την διάρκεια της υπνοθεραπείας. Το ερώτημα είναι άπαξ και βρεθούμε εκεί τώρα τι επιθυμούμε να επιτύχουμε; Την ενδοσκόπηση. Ας δούμε για λίγο τον ορισμό της λέξης από το λεξικό του «Ηλίου»: Ενδοσκόπησις (η) –έως..."Μορφή διοράσεως, κατά την οποίαν άτομα τινα, ευρισκόμενα εν καταστάσει υπνώσεως, περιγράφουν αλλοιώσεις ή την ύπαρξιν ξένων σωμάτων εντός του οργανισμού των ή ξένου οργανισμού".
Με άλλα λόγια, πιο σύγχρονα, τίθεται σε λειτουργία μία «μηχανή αναζήτησης» της ρίζας του προβλήματος η οποία παραδόξως λειτουργεί με απίστευτη ακρίβεια και αποτελεσματικότητα. Η διαφορά λοιπόν της υπνοσκόπησης από την ύπνωση (ή την υπνοθεραπεία) είναι ότι ενώ στην ύπνωση έχουμε μια παθητική στάση, στην υπνοσκόπηση συμμετέχουμε ενεργά προς την κατεύθυνση του εντοπισμού του προβλήματος μας. Κάποιοι στο παρελθόν προσπάθησαν να γεφυρώσουν το χάσμα μεταξύ υπνωτιστών και ψυχαναλυτών δημιουργώντας την έννοια της υπνοανάλυσης όπου προσπαθούσαν να κάνουν ανάλυση μέσω ύπνωσης. Αυτή η κίνηση δεν βρήκε απήχηση, πρώτα γιατί είναι πιό χρονοβόρα και ενεργειοβόρα από την ψυχανάλυση και μετά γιατί η αναλυτική σκέψη καταστέλλεται όταν είμαστε σε ύπνωση, αποτελώντας έτσι εξ΄ορισμού ένα σχήμα οξύμωρο. Αντίθετα, η υπνοσκόπηση είναι ένας πιο εύστοχος όρος απλά και μόνον επειδή η ενδοσκόπηση είναι μία σύνθετη και πολυδιάστατη διαδικασία.
Στο πρώτο στάδιο έντονο συναισθηματικό φορτίο και τραυματικό υλικό αποδεσμεύεται προκαλώντας μία έντονη ανακούφιση. Σε ένα δεύτερο στάδιο περνάμε στην ενόραση, μία αυτόματη διαδικασία που δεν μπορεί να αποδοθεί ή να περιγραφεί με λόγια αλλά που είναι καταλυτικής σημασίας για την ψυχική μας υπόσταση. Αυτή η ψυχική διεργασία (κατά τη γνώμη μου σκάλες ανώτερη από την νοητική επεξεργασία) είναι που τελικά μας οδηγεί στην πολυπόθητη κάθαρση...
Ο νεολογισμός αυτός (η λέξη υπνοσκόπηση) δεν επιχειρεί σε καμία περίπτωση να δώσει την εντύπωση της καινοτομίας. Η τεχνική αυτή χρησιμοποιούνταν κατά κόρον στην αρχαιότητα στα Ασκληπιεία, τους κατ΄ εξοχήν χώρους ίασης των προγόνων μας. Εκεί λοιπόν οι ασθενείς παροτρύνονταν από τους ιερείς-ιατρούς να εισέλθουν στα βάθη των κοιλωμάτων της γης πλησίον των ναών του Ασκληπιού προκειμένου κατά την διάρκεια της νύχτας να περιέλθουν σε αυτή την ιδιαίτερη κατάσταση συνείδησης που καλούσαν εγκοίμηση.
Κατά την εγκοίμηση έρχονταν το περιβόητο και πολυπόθητο «όναρ», ένα όνειρο ή όραμα σταλμένο από τον Θεό της ιατρικής δηλαδή που θα έδινε στον ασθενή την προσωπική του συνταγή θεραπείας. Χρέος των ιερέων ήταν να ερμηνεύσουν τα όνειρα σε περίπτωση που οι ασθενείς δεν μπορούσαν. Κάτι λοιπόν ήξερε και ο Ιπποκράτης όταν διατύπωσε την φράση στην επικεφαλίδα όταν για χρόνια υπήρξε αρχιερέας του Ασκληπιείου της Κω.
Και τέλος κάτι ήξεραν οι πρόγονοι μας όταν είχαν εμπιστοσύνη στις αυτοθεραπευτικές ικανότητες του ανθρώπινου οργανισμού... |